จีนประกาศถอด “พวงมาลัยแบบก้านครึ่ง” (Yoke Steering) ออกจากมาตรฐานแห่งชาติอย่างเป็นทางการ
กรุงปักกิ่ง – เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (MIIT) ได้เผยแพร่ร่างมาตรฐานแห่งชาติฉบับบังคับใช้ GB 11557-202X ชื่อว่า “ข้อกำหนดเพื่อป้องกันการบาดเจ็บของผู้ขับขี่จากกลไกพวงมาลัยรถยนต์” อย่างเป็นทางการเพื่อขออนุมัติ โดยมาตรฐานใหม่นี้มีกำหนดจะมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 มกราคม 2570 (2027)
เนื้อหาร่างมาตรฐานฉบับนี้คือ การตัดเนื้อหาทางเทคนิคทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับ “พวงมาลัยแบบก้านครึ่ง” หรือที่เรียกกันว่า yoke steering ออกไปอย่างสิ้นเชิง ไม่ว่าจะเป็นคำจำกัดความ วิธีการทดสอบ หรือกฎเกณฑ์การนำไปใช้ ซึ่งเท่ากับว่าการออกแบบพวงมาลัยรูปแบบนี้จะไม่ได้รับการรองรับจากมาตรฐานแห่งชาติในระยะเวลาอันใกล้ และแทบเป็นไปไม่ได้ที่จะผ่านการรับรองแบบสำหรับรถยนต์รุ่นใหม่
มาตรฐาน GB 11557-202X นี้ถือเป็นการปรับปรุงครั้งใหญ่จากฉบับเก่า (GB 11557-2011) ที่ใช้มานานกว่า 10 ปี โดยมีการปรับปรุงในหลายประเด็นสำคัญเพื่อยกระดับความปลอดภัยเชิงรับ (passive safety) ดังนี้
- ลดขีดจำกัดแรงกระแทกในแนวระดับ (horizontal force) ในการทดสอบด้วยโมดูลร่างกายมนุษย์เหลือ 11,110 นิวตัน ให้สอดคล้องกับกฎระเบียบสากล UN R12 อย่างสมบูรณ์
- ยกเลิกข้อยกเว้นการทดสอบการกระแทกด้วยโมดูลร่างกายมนุษย์ทั้งหมด ทำให้ทุกโมเดลต้องผ่านการทดสอบนี้โดยไม่มีข้อยกเว้น
- เพิ่มการประเมินความเสี่ยงใหม่สำหรับ “ขอเกี่ยว” (hooking risk) ของกลไกพวงมาลัย เพื่อป้องกันการเกี่ยวติดเสื้อผ้าหรือสิ่งของของผู้ขับขี่ในสถานการณ์ฉุกเฉิน
เหตุผลหลักที่พวงมาลัยแบบก้านครึ่งถูกถอดออกมาจากมาตรฐาน มาจากความขัดแย้งเชิงโครงสร้างพื้นฐานระหว่างรูปทรงของมันกับข้อกำหนดด้านความปลอดภัย จากการวิเคราะห์ทางเทคนิคพบว่า การออกแบบที่ขาดส่วนบนของวงแหวนพวงมาลัย ทำให้ไม่สามารถผ่านการทดสอบการกระแทกศีรษะที่ 10 จุดตามที่กำหนดใหม่ได้ โดยเฉพาะจุดที่เป็น “จุดอ่อนที่สุด” และ “จุดที่ไม่มีโครงรองรับสั้นที่สุด” ซึ่งไม่มีอยู่ในพวงมาลัยแบบนี้
นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยเชิงป้องกัน ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่น เส้นทางการทำงานของถุงลมนิรภัยที่อาจไม่สม่ำเสมอ และการดูดซับพลังงานจากการชนที่ด้อยกว่า รวมถึงประสบการณ์การใช้งานจริงจากผู้ขับขี่หลายรายที่รายงานปัญหา เช่น
- การเลี้ยวกลับรถที่ทางแยกด้วยมือเดียวอาจพลาดง่าย นิ้วมือเสี่ยงไปขูดกับขอบหน้าจอกลาง
- การถอยเข้าที่จอดทำได้ยากกว่าพวงมาลัยแบบดั้งเดิม และมีความเสี่ยงที่มือจะติดค้างกับก้านพวงมาลัย
ผู้เชี่ยวชาญด้านยานยนต์ชี้ว่า พวงมาลัยแบบก้านครึ่งเหมาะสมกับรถแข่งสูตรหนึ่ง (F1) ที่มีอัตราส่วนหมุนต่ำมาก (น้อยกว่าครึ่งรอบ) แต่สำหรับรถยนต์ใช้งานทั่วไปที่ต้องหมุนพวงมาลัยมากกว่า 1.5 รอบ จึงเพิ่มโอกาสเกิดข้อผิดพลาดในการควบคุม
การปรับมาตรฐานครั้งนี้ส่งสัญญาณชัดเจนจากทางการจีนว่า นวัตกรรมยานยนต์ทุกชิ้นต้องยึดหลักความปลอดภัยเป็นพื้นฐาน การออกแบบที่แปลกใหม่แต่ไม่ผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยอย่างเข้มงวด จะยากที่จะนำไปใช้ในรถยนต์ผลิตจำนวนมาก โดยเฉพาะในตลาดจีนซึ่งเป็นตลาดรถยนต์ไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก
สำหรับผู้ผลิตรถยนต์ที่เคยนำพวงมาลัยแบบนี้มาใช้ เช่น Tesla (Model S/X Plaid), Lexus RZ, IM Motors, Jiyue และแบรนด์จีนอื่น ๆ จะต้องปรับเปลี่ยนดีไซน์ในรุ่นใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ ขณะที่รถรุ่นปัจจุบันที่ได้รับการรับรองแล้ว ก็จจะต้องปรับปรุงก่อนที่มาตรฐานจะบังคับใช้
ด้านผู้บริโภค ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้พิจารณาอย่างรอบคอบเมื่อเลือกซื้อรถ โดยให้ความสำคัญกับพวงมาลัยแบบดั้งรูปวงกลมที่ผ่านการทดสอบความปลอดภัยอย่างละเอียด เพื่อลดความเสี่ยงในอุบัติเหตุ
